Тұтығу тіл бұзылысын түзетуге арналған логопедиялық деңгейлік оқыту әдісі

Аңдатпа

Тұтықпа – бұл ауызша сөйлеу тілінің еркін сөйлеуіне ғана емес, сонымен қатар бастауыш сынып оқушыларының эмоционалдық әл-ауқаты мен танымдық дамуына да әсер ететін күрделі сөйлеу тілі бұзылысы. Қазіргі таңда, логопедиялық практикада түзету жұмыстарын білім беру үдерісімен үйлестіретін педагогикалық негізделген тәсілдерді қолдану қажеттілігін көбірек атап өтуде. Осы тұрғыда, осы зерттеу тұтығң тіл бұзылысын түзетудің құрылымдық педагогикалық механизмі ретінде деңгейлік оқыту технологиясын қолдануды қарастырады. Зерттеу логопедиялық практикаға бейімделген көп деңгейлі нұсқаулық моделінің тиімділігін негіздеуге бағытталған. Негізгі артикуляциялық және сөйлеу-моторикасын дамытудан коммуникативтік жағдайларда еркін сөйлеуді жалпылауға дейінгі төрт деңгейлі түзету бағдарламасы әзірленді. Зерттеу барысында тұтықпасы бар бастауыш сынып оқушыларынан құралған бақылау және эксперименттік топтармен квазиэксперименттік жұмыс жүргізіліп, логопедиялық әдістер, түзету жаттығулары және мұғалімдер мен ата-аналардың қолдауы кешенді түрде қолданылды. Педагогикалық эксперимент нәтижелері деңгейлік оқыту технологиясының дәстүрлі логопедиялық тәсілдермен салыстырғанда сөйлеу еркіндігін, артикуляциялық моториканы және эмоционалдық тұрақтылықты дамытуда анағұрлым тиімді екенін көрсетті. Зерттеудің практикалық маңыздылығы ұсынылған модельді арнайы және инклюзивті білім беру жағдайларында қолдану мүмкіндігімен айқындалады. Бұл зерттеудің құндылығы деңгейлік оқыту принциптерін интеграциялау арқылы логопедияның әдіснамалық негіздерін кеңейтуден тұрады. Осылайша тұтығу тіл бұзылысын түзетудің тұтас, педагогикалық бағытталған стратегияларын жасауға ықпал етеді.